Skip to content

యమునా తీరంలో గోంగూర వనం

03/07/2016

ఇది సుమారు పుష్కర కాలం నాటి సంగతి. అప్పుడు నేను ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లోని అలహాబాదులో పని చేసేవాడిని. (నిజానికి అలహాబాదుని హిందీలో ఇలాహాబాద్ అని వ్రాస్తారు.) చాలా కాలం ఉత్తరాదిలో పని చెయ్యడంవల్ల నాకు మన తెలుగు వంటలు కొన్ని దూరమయ్యాయి. దోసకాయలు, బీరకాయలు లాంటి కూరగాయలు అక్కడ దొరకవు. కొన్ని వర్షాకాలం మాత్రమే దొరుకుతాయి. అన్నింటికన్నా ముఖ్యమైనది మన ఆంధ్ర మాత గోంగూర. మన గోంగూర నార్త్‌లో ఎక్కడా నాకు కనపడలేదు. సెలవుల్లో సొంత ఊరికి వచ్చినప్పుడు ఊరగాయలతో పాటు గోంగూర పచ్చడి కూడ తీసుకువెళ్ళేవాళ్ళం. దిల్లీ లాంటి నగరాల్లో ప్రియ పచ్చళ్ళు దొరుకుతాయనుకోండి. అయినా మన ఇంటిలో చేసుకున్నంత రుచి రాదు కదా!

నేను పని చేసే కంపెనీకి అలహాబాదులో యమునా నదిపై ఒక పెద్ద వంతెన నిర్మించే కాంట్రాక్టు వచ్చింది. నేను కూడ కుటుంబసమేతంగా అక్కడకు షిఫ్ట్ అయ్యాను. అక్కడ మేము ఉండే ఇల్లు అలహాబాదులోనే ఉన్నా, వంతెనకి సంబంధించిన నిర్మాణ పనులు యమునా నదికి ఆవల తీరంలో ఉన్న నైనీ అనే చిన్న ఊరినుండి జరిగేవి. రాజమండ్రికి కొవ్వూరు ఎలాగో, అలహాబాదుకి నైనీ అలాగన్న మాట. ఈ నైనీ అన్న ఊరు సెంట్రల్ జైలుకి ప్రసిద్ధి. ఆ జైల్లోనే నెహ్రూ కుటుంబీకులని స్వాతంత్ర పోరాటకాలంలో నిర్బంధించి ఉంచారట. మా సైట్ ఆఫీసు, స్టోర్ మొదలైనవి నైనీ వైపే ఉండేవి.

yamuna

ఆ ప్రాజెక్టులో మాతో పాటు ఒక కొరియన్ కంపెనీ, మరి కొన్ని ఇండియన్ కంపెనీలు కూడ కలిసి పనిచేసేవి. కొరియన్ కంపెనీవాళ్ళు, ఆఫీసుతోపాటు గెస్టుహౌసులు, మెస్సులు కూడ అక్కడే ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. వాళ్ళకి కావలసిన ఆహర పదార్థాలు చాలావరకు కొరియానుండి టిన్నులలో వచ్చేవి. కాని ఒక రకమైన తెల్లని కాబేజిని మాత్రం అక్కడే సుమారు ఒక ఎకరం భూమిలో పండించేవారు. వాళ్ళు కాబేజిని పండించడం చూసిన నాకు మనం కూడ అక్కడ గోంగూర ఎందుకు పెంచకూడదని అలోచన వచ్చింది.

మాతో పనిచేసే ఒక సూపర్‌వైజర్, వాళ్ళ సొంత ఊరు విజయనగరం వెళుతుంటే అతనికి చెప్పి కొన్ని రకాల కూరగాయల విత్తనాలు తెప్పించాము. అవి మా స్టోరు బయట ఉన్న కొంత ఖాళీ స్థలంలో వేసి పెంచాము. అయితే విజయనగరం విత్తనం మహిమో, యమునాతీరం నేల మహిమో తెలియదు కాని, గోంగూర మొక్కలు మాత్రం చక్కగా పెరిగాయి. ఎటువంటి చీడ, చిల్లులు లేని పచ్చటి, పుల్లని గోంగూర ఆకులు చాన్నాళ్ళకు చూసాము. మొదటిసారిగా ఉత్తరాదిలో గోంగూర పచ్చడి చేసుకుని తిన్నాము. తరువాత గోంగూర పప్పు, పులుసు, అలా కొన్నాళ్ళు గోంగూర అంటే విసుగెత్తేలా తిన్నాము. దిల్లీలో ఉండే మా బంధువులకి కూడ అక్కడకు వెళ్ళినపుడు ఇచ్చాము. ఎప్పుడూ పాలకూర పప్పు తినే హిందీ వాళ్ళకి కూడ పుల్ల పుల్లని గోంగూర పప్పు అలవాటు చేసి బాగుందనిపించాము. మాతోపాటు ఆ ప్రాజెక్టులో ఉన్న ఇతర కంపెనీల తెలుగువాళ్ళు, అక్కడ దగ్గరలోని ఒక PSUలో పనిచేస్తున్న తెలుగువాళ్ళకి కూడ ఇది తెలిసి మా దగ్గర నుండి గోంగూర తీసుకువెళ్ళారు.

Gongura Plant

మేము ఆకులు మాత్రమే జాగ్రత్తగా కోయడంతో గోంగూర మొక్కలు ఏపుగా మూడు నాలుగు అడుగులు ఎదిగాయి. కాస్తంత స్థలంలోనే ఒక చిన్నపాటి గోంగూర వనం తయారయింది. తరువాత పువ్వులు, కాయలు కూడ వచ్చాయి.  ఎప్పుడో చిన్నప్పుడు మా అమ్మమ్మ గారి ఊరు పేరుపాలెంలో చూసిన గోంగూర పువ్వులని మళ్ళీ అప్పుడు చూసాను. చిన్నప్పుడు మా అత్తయ్య వాటితో కూడ పచ్చడి చేసినట్టు గుర్తు.

అయితే కొన్నాళ్ళకి మా గోంగూర వనం అంతమయిపోయింది. ఉత్తరాదిలో శీతాకాలం చాలా చలిగా ఉంటుందని తెలుసుకాని, మొక్కలు ఎండిపోయేంత చలి ఉంటుందని అప్పుడే తెలిసింది. చలి తీవ్రత పెరగడంతో గోంగూర మొక్కలన్నీ ఎండకి మాడిపోయినట్టు చలికి ఎండిపోయాయి. మొక్కలన్ని చచ్చిపోవడంతో బాధపడ్డాము. కాని చలికాలం వెళ్ళిపోయాక మళ్ళీ విత్తనాలు చల్లి మా ప్రియమైన గోంగూరని మళ్ళీ పెంచుకున్నాము.

ఇదంతా ఇన్నాళ్ళకి ఎందుకు గుర్తుకు వచ్చిందంటారా? ఆ మధ్య ఏమీ తోచక “మాయాబజార్” సినిమా మళ్ళీ చూస్తుంటే అందులో శకుని అనుచరులు దుర్యోధనుడికి ఆంధ్రమాత గోంగూర అంటే చాలా ఇష్టమని, వెంటనే తెప్పించమని ఘటోత్కచుడి అనుచరులకి చెప్తారు కదా. అది చూసినప్పుడు గుర్తొచ్చిందన్నమాట. నిజానికి ఇప్పటికీ ఉత్తరాది వాళ్ళకి గోంగూర అంటే తెలియదు. కాని సినీకవులు ఏకంగా దుర్యోధనుడికే గోంగూర మహా ప్రీతి అని కల్పించి మన తెలుగువాళ్ళని రంజింపచేసారు.

 

వకాడా సాబ్

30/11/2015

సుమారు ఇరవయ్యేళ్ళ క్రితం నేను గుజరాత్‌లోని కఠియావాడ్ ప్రాంతంలో ఒక సిమెంట్ ఫాక్టరీ నిర్మించే కంపెనీలో పనిచేసేవాడిని. ఫాక్టరీ నిర్మించే ప్రదేశం చిన్న గ్రామం కాబట్టి, మాకు దగ్గరలోని ఒక చిన్న పట్టణంలో నివాస సదుపాయం కల్పించారు. అప్పటికి నాకు ఇంకా పెళ్ళి కాలేదు. నాలాంటి మరో ఐదుగురితో కలిసి ఒక ఇంటిలో ఉండేవాళ్ళం. మా ఆరుగురిలో ఇద్దరు తెలుగువాళ్ళం. మరొక వ్యక్తి తెలుగు బాగా తెలిసిన కన్నడిగుడు. మాకు భోజనానికి, టిఫినుకి మెస్ ఇంకోచోట ఉండేది. అక్కడ నుండే సైట్‌కి కంపెనీ బస్ బయలుదేరేది.

ఆ చిన్న పట్టణంలో ఒక చిన్న రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ఆ స్టేషనుకి రోజుకి ఒకే ఒక పాసింజరు రైలు వచ్చి వెళ్ళేది. కాని గూడ్సు రైళ్ళు కొన్ని వచ్చేవి. మా రూము స్టేషనుకి అవతలి వైపు ఉండేది. అంటే మేము మెస్సుకి వెళ్ళాలన్నా, బజారుకి వెళ్ళాలన్నా ఆ స్టేషను దాటి వెళ్ళాలి. రైళ్ళు తక్కువే కాబట్టి, మేము పట్టాలు దాటుకుంటూ, స్టేషనులోనుండి ఊరిలోకి వెళ్ళేవాళ్ళం.

మా ఆరుగురిలో ముగ్గురు తెలుగు వచ్చినవాళ్ళ కావటంతో మిగతా రూముల్లో ఉండే తెలుగువాళ్ళు కూడ ఆదివారం మా రూముకి వచ్చేవారు. అక్కడ తెలుగు పత్రికలు దొరకవు కాబట్టి, మేము పోస్టులో కొన్ని తెప్పించుకునేవాళ్ళం. అలాగే ఎవరైనా ఊరికి వెళితే తెలుగు సినిమా కేసెట్లు తీసుకొచ్చేవారు. ఈ పత్రికలు, కేసెట్లుతో మాకు కాలక్షేపం అయ్యేది.

ఒక ఆదివారం మధ్యాహ్నం మేము మెస్సు నుండి తిరిగివస్తుంటే, స్టేషన్లోని ఒక ఉద్యోగి మమ్మలని ఆపి వకాడా సాబ్ మమ్మల్ని పిలుస్తున్నారని చెప్పాడు. ఈ వకాడా సాబ్ ఎవరా? మమ్మల్ని ఎందుకు పిలుస్తున్నారా? అని అడిగితే, ఆయన ఈ స్టేషన్‌కి సూపరిండెంట్ అని అక్కడ ఉన్న నేం బోర్డ్ చూపించాడు. దాని మీద ఎస్ ఎన్ వకాడా, స్టేషన్ సూపరిండెంట్ అని హిందీలో వ్రాసి ఉంది. అయినా ఆ వకాడా సాబ్ ఎందుకు మమ్మల్ని కలవాలనుకుంటున్నాడో మాకు అర్థం కాలేదు. సరే, మనలని ఏం చేస్తార్లే అని ఆ రూములోకి వెళ్ళబోయాము. అప్పుడు ఆ ఉద్యోగి, సాబ్ ఆఫీసులో లేరు, పక్కనే ఉన్న క్వార్టర్సులో ఉన్నారని అక్కడికి తీసుకు పోయాడు. ఆ సాబ్ ఇంటికి ఎందుకు పిలుస్తున్నాడా అని మాకు కంఫ్యూజన్ ఇంకా పెరిగిపోయింది.

ఆ స్టేషన్ బిల్డింగ్ పక్కనే ఉద్యోగులకు నాలుగైదు క్వార్టర్స్ ఉన్నాయి. అందులో ఒక క్వార్టర్లోకి మమ్మల్ని తీసుకెళ్ళి ఆ వకాడా సాబ్‌ని పిలిచి చిన్న ఉద్యోగి వెళ్ళిపోయాడు. క్వార్టర్లోంచి సుమారు యేభయ్యేళ్ళు దాటిన వకాడా సాబ్ బయటికి వచ్చి మమ్మల్ని అచ్చ తెలుగులో లోపలికి ఆహ్వానించారు. అది మాకు పెద్ద షాక్. ఊరు కాని ఊరిలో తెలుగులో మాట్లాడే ఈ వకాడా సాబ్ ఎవరా అని ఆశ్చర్యపోయాము. తరువాత ఆయనే మా సందేహలన్నీ తీర్చారు.

ఆయన తెలుగువాడే. ఎన్నో ఏళ్ళ క్రితం ఉద్యోగరీత్యా గుజరాత్ వచ్చి అక్కడే ఉండిపోయారు. ఆయన అసలు పేరు వాకాడ సూర్యనారాయణ. ఉత్తరాదిలో టైటిల్తో పిలిచే అలవాటు కాబట్టి, అది కాస్తా ఎస్ ఎన్ వకాడా అయిపోయింది. ఆయనా మా గోదావరి వాడే! స్వస్థలం తాడేపల్లి గూడెం అని చెప్పారు. మేము రోజూ స్టేషన్లోంచి వెళ్ళేటప్పుడు తెలుగులో మాట్లాడుకోవటం విని మమ్మల్ని పిలిచారట. ఆ ఊరిలో మేము మూడేళ్ళు పైనే ఉన్నాము. అప్పుడప్పుడు ఆయనని కలిసేవాళ్ళం. ఆ ఊరు వదిలిపెట్టాకా మళ్ళీ ఎప్పుడూ మాట్లాడలేదు. ఆయన ఇప్పుడు ఎక్కడ ఉన్నారో, ఎలా ఉన్నారో తెలియదు, కాని వకాడా సాబ్‌గా మాకు గుర్తుండి పోయారు.

 

SILENCE _ PLEASE _ INDIA

25/11/2015

చిన్నప్పుడు స్కూల్లో టీచర్లు సైలెన్స్ ప్లీజ్, సైలెన్స్ ప్లీజ్ అని విద్యార్థులని కోప్పడుతుంటే ఎందుకో అర్థం అయ్యేది కాదు. ఇప్పుడు మీడియాలో నాయకుల, మేధావుల, సెలబ్రిటీల గొడవ చూస్తుంటే, పాపం టీచర్ల బాధ ఏమిటో అర్థం అవుతోంది. స్కూలు విద్యార్థులు చిన్న పిల్లలు కాబట్టి గోల చెయ్యడంలో వింతేమీ లేదు. కాని ఈ పెద్ద మనుషులు ఎందుకు రోజూ గొంతు చించుకుని గోల చేసి మనలని ఇబ్బంది పెట్టడం? వాళ్ళ వాళ్ళ సిద్ధాంతాలతో ఎందుకు రోజూ రాద్ధాంతం చెయ్యడం? వీళ్ళని చూస్తుంటే నాకు కూడా గట్టిగా “సైలెన్స్ ప్లీజ్” అని అరవాలనిపిస్తోంది.

 

SILENCE – PLEASE - INDIA

 ప్రజలు అందరూ చాలా సహనంతోనే ఉన్నారు. వాళ్ళకి అసలు అసహనం వ్యక్తం చేసే తీరికా లేదు, అవకాశమూ లేదు. అప్పుడెప్పుడో పవన్ కళ్యాణ్ అనుకుంటా, ఒక మీటింగులో చెప్పాడు. భారతీయులు చాలా సహనశీలులు. లేకపోతే మురికివాడల పక్కనే సూపర్ లగ్జరీ ఆకాశ హర్మ్యాలు వెలుస్తున్నా, ఇలా ఎందుకు జరుగుతోంది? అని ప్రశ్నించకుండా తరాలు గడిపేస్తున్నారు. ఇదే మరో దేశంలో అయితే ఈపాటికే విప్లవం వచ్చి ఉండేది అని ఒక విదేశీయుడు పవన్‌తో అన్నాడట.

ప్రజలు సహనంతోనే ఉన్నా, వివిధ పార్టీల, సంస్థల నేతలు, నిజమైన లేదా స్వయంప్రకటిత మేధావులు, ఇంకా సెలబ్రిటీలు, లిజండ్లు మొదలైన మీడియా సేవీ పెద్ద మనుషులు మాత్రమే సహనానికి, అసహనానికి మధ్య దోబూచులాట ఆడుతున్నారు. వీళ్ళలో ఒక వర్గం వాళ్ళు నోటిదురుసుతో ఏదో ఒక ప్రకటన చెయ్యడం, రెండో వర్గం వాళ్ళూ దాన్ని ఖండిస్తూ మళ్ళీ ప్రకటన చెయ్యడం, ఇలా గొడవ రగిలిస్తున్నారు. ఆ తరువాత ప్రతీ టివి చానల్లో చర్చ జరపడం, మళ్ళీ అక్కడ అరుపులు, కేకలు. ఇవన్నీ సామాన్యులకి చిరాకు తెప్పిస్తున్నాయి.

నాయకుల్లారా, దయచేసి 2019 ఎన్నికల వరకూ ఎక్కువ మాట్లాడకండి, ప్రశాంతంగా ఉండండి. పార్లమెంటుని సజావుగా జరగనివ్వండి. ఎన్నికల ముందు మళ్ళీ మీ రాజకీయాలు మొదలుపెట్టండి. అంతవరకూ వీలైతే ప్రజలకు సేవ చెయ్యండి. లేకపోతే మా మానాన మమ్మల్ని వదిలెయ్యండి. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత ఇన్నేళ్ళూ ఎలా బతికేసామో, ఇక ముందు కూడ అలాగే బతికేస్తాము. మీరు ఎప్పటిలాగే VIPల్లా దర్జాగా బతకండి. మీ సదుపాయాలకి, మీ దారికి మేము అడ్డు రాము.

మేధావులు, సెలబ్రీటీల్లారా, మా కోసం మీరు గొంతు చించుకోనక్కర్లేదు. నిజంగా మీరు సమాజానికి సేవ చెయ్యాలనుకుంటే, అది మీరు చేసే పనిలో చూపించండి, మీ స్టేట్‌మెంట్లలో కాదు. మీ సౌకర్యాలకి ఈ దేశంలో ఏ లోటూ ఉండదు. మీకు మానవ సేవలు ఇక్కడ చౌకగా కూడా లభిస్తున్నాయి. మీరు కావలనుకున్నప్పుడు ఏ దేశానికైనా వెళ్ళగలరు. ఇంకెందుకు మీకు అసహనం?

శబ్ద కాలుష్యం తగ్గించడం కూడ స్వఛ్చభారత్‌లో భాగమే కదా! భారతీయులారా ప్రశాంతంగా ఉండండి. సైలెన్స్ ప్లీజ్ ఇండియా.